Hak Arayan Vatandaş Soruyor: Tüketici Hakem Heyetlerinde Bilirkişi Kime Göre, Neye Göre Seçiliyor?

GERÇEK GÜNDEM SOKAKTA, HALK KONUŞUYOR;TÜRKİYE DİNLİYOR

HALKIN SESİ DİLBER AKGÜL

Hak Arayan Vatandaş Soruyor: Tüketici Hakem Heyetlerinde Bilirkişi Kime Göre, Neye Göre Seçiliyor?

Vatandaş hakkını aramak için Tüketici Hakem Heyetlerine başvuruyor. Ayıplı mal, kusurlu hizmet, mağduriyet… Ancak başvurudan sonra yaşanan bazı uygulamalar, kamuoyunda ciddi soru işaretleri doğuruyor. Özellikle bilirkişi seçimi konusunda “şeffaflık” ve “tarafsızlık” tartışmaları giderek büyüyor.

İddialara göre; vatandaş dilekçesinde açıkça “üniversiteden, alanında uzman bir akademisyen bilirkişi talep ediyorum” demesine rağmen, dosyaların yine adliyeye bağlı ya da serbest çalışan esnaflara yönlendirildiği öne sürülüyor. Bu durum, “Ahbap-çavuş ilişkisi mi var?” sorusunu beraberinde getiriyor.

Somut örneklerden biri dikkat çekici. Bir vatandaş, satın aldığı aracın lastiğinde kısa sürede baloncuk oluştuğu gerekçesiyle Kaymakamlığa bağlı Tüketici Hakem Heyetine başvuruyor. Dilekçesinde özellikle üniversiteden bir akademik bilirkişi talep ediyor. Ancak iddiaya göre, buna rağmen inceleme yine özel sektörden bir esnafa yönlendiriliyor.

Vatandaş soruyor:
Koskoca Mersin Üniversitesi’nde lastik, otomotiv, makine veya malzeme bilimi alanında uzman kimse yok mu?
Üniversitelerde bilirkişilik yapabilecek akademisyenler neden devreye sokulmuyor?
Bilirkişi tercihi neye göre belirleniyor?

Bilirkişi raporları, tüketici davalarında kader belirleyici nitelikte. Bir ürünün “ayıplı” sayılıp sayılmaması çoğu zaman tek bir rapora bağlı. Eğer bilirkişi “ayıplı değildir” derse, vatandaş ne parasını alabiliyor ne de hakkını. Bu nedenle bilirkişinin kim olduğu, nasıl seçildiği ve ne kadar bağımsız olduğu hayati önem taşıyor.

Vatandaşlar, kimsenin bilirkişilerin “adaletsiz davransın” dediğini iddia etmiyor. Ancak tarafsızlık algısının zedelenmesi bile başlı başına büyük bir sorun olarak görülüyor. Özellikle esnafa giden birçok dosyada kararların kimin lehine çıktığı, kamuoyunda merak konusu.

Zor ekonomik şartlarda vatandaş; telefon, beyaz eşya, lastik, elektronik ürün gibi temel ihtiyaçlarını borçlanarak alıyor. Ayıp çıktığında ise son sığınak olarak Tüketici Hakem Heyetlerine başvuruyor. Ancak burada da güven sorunu yaşanırsa, hak arama mekanizmasının anlamı kalır mı?

Vatandaşlar yetkililere açık çağrı yapıyor:
Bu konu araştırılsın.
Bilirkişi seçim süreçleri şeffaflaştırılsın.
Üniversiteler devre dışı bırakılmasın.
Hak arayan vatandaşın hakkı, rapor oyunlarına kurban edilmesin.

Adalet sadece dağıtılmakla değil, adil görünmekle de yükümlüdür.
Tüketici hakem heyetleri bu güveni yeniden tesis etmek zorundadır.